"Zwaararbeider Marum moet erwten pellen", zo luidde het spottende bijschrift bij een foto die in juli 1933 in het NSDAP-orgaan ‘Der Führer’ werd afgedrukt en waarop de Rijks- en deelstaatpoliticus uit Karlsruhe te zien is terwijl hij keukentaken verricht in het concentratiekamp Kislau bij Bruchsal. Net als Marum waren in de maanden daarvoor ook talrijke andere mannen uit Karlsruhe en de regio naar Kislau of naar een van de twee andere concentratiekampen gedeporteerd die de nazi’s in de deelstaat Baden hadden opgericht.
Samen met de herdenkingsplaats van het concentratiekamp Dachau, de herdenkingsplaats van het concentratiekamp Sachsenhausen en ongeveer een dozijn andere instellingen heeft de vereniging „Lernort Kislau e. V.“ (Karlsruhe) een tentoonstelling samengesteld waarin de geschiedenis van de vroege kampen voor het eerst voor een breder publiek wordt gepresenteerd. Op elf stations geeft de tentoonstelling informatie over de functie van de vroege kampen binnen het nationaalsocialistische heersingssysteem. Aan de hand van exemplarische individuele lotgevallen maakt zij de ongekende wreedheid zichtbaar die ook al de vroege fase van de nazidictatuur kenmerkte. Beschermvrouwe van de tentoonstelling is staatsminister Claudia Roth.
Sinds begin 2023 reist het tentoonstellingsstuk van de vereniging Lernort Kislau e. V. door onze Großregion. Na meer dan een jaar is het nu eindelijk weer terug in Karlsruhe en dus te zien in de stad die, als hoofdstad van Baden, vanuit het perspectief van de nazi’s een heel bijzondere betekenis had bij het in het gareel brengen en tentoonstellen van hun tegenstanders.
