Toegankelijke monumenten in het centrum van
Het oude touwslagershuisje van Schönherr
Programma
Bezichtiging: Ken je het Alte Seilerhaus Schönherr in het oostelijke deel van de binnenstad al?
Het oude Seilerhaus Schönherr nodigt uit om je er op je gemak te voelen en even te blijven hangen. Tijdens de Open Monumentendag kun je, onder het genot van een kopje koffie of thee en een stukje taart, onze nieuwe permanente tentoonstelling over de geschiedenis van het Seilerhaus op eigen gelegenheid verkennen in de binnenplaats en het huis. In samenwerking met verschillende studenten van de opleiding Architectuur aan het KIT Karlsruhe presenteren wij u vanaf september 2026 een kijkje in het gebruik en de ontwikkeling van het Seilerhaus, gebouwd in 1723. Het oude gebouw uit de stichtingsperiode van Karlsruhe heeft de een of andere curiositeit in petto. Sinds eind 2019 is de Kulturküche Karlsruhe in het huis gevestigd. Met de hulp van vele samenwerkingspartners weet het collectief iedereen te enthousiasmeren met een wekelijkse lunch en talrijke gratis culturele en educatieve activiteiten voor alle burgers.
Tijd: 13 .00 – 18.00 uur, doorlopend naar behoefte
Ontmoetingsplaats: het oude touwslagershuisje in Schönherr
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Catering: koude en warme dranken en gebak
-
Het oude touwslagerhuis Schönherr werd in 1723 gebouwd en ligt in het oostelijke deel van het centrum van Karlsruhe.
Openingstijden: 13 .00 – 18.00 uur
Adres: Kaisertrasse 47 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: openbare , betaalde parkeerplaatsen. Halte: Kronenplatz of Durlacher Tor. Fietsenrekken voor het gebouw
Website: www.kulturkueche-karlsruhe.de
-
Rondleiding door het dorpje
Kunstvereniging van Baden
Programma
Führung: Das Gebäude des Badischen Kunstvereins und sein Architekt
Toelichting op de architectuur en de geschiedenis van het huis.
Tijd: 11 .00 – 12.00 uur
Ontmoetingsplaats: voor het gebouw van de Badischer Kunstverein
Uitvoering: Claudia Pohl
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Catering: Ja , drankjes in de foyer
-
De Badische Kunstverein is gevestigd in het gebouw aan de Waldstraße 3 in Karlsruhe, dat in de jaren 1899/1900 door de Groothertogelijke Algemene Intendantie werd gebouwd. Het gebouw werd uitdrukkelijk voor de Kunstverein gebouwd „ten behoeve van de beeldende kunst in het algemeen“. In een open architectuurwedstrijd koos de vereniging voor een ontwerp van architect Friedrich Ratzel. In 1900 werd het nieuwe gebouw, dat nog steeds staat, ingewijd door groothertog Friedrich I van Baden en overgedragen aan de kunstvereniging voor algemene doeleinden op het gebied van de beeldende kunst.
De tentoonstellingsruimtes bevinden zich op de 1e verdieping, in delen van de begane grond en in de kelder. Op de begane grond zijn twee ruimtes beschikbaar voor commercieel gebruik (café). Op de 2e verdieping bevinden zich de kantoorruimtes van de kunstvereniging. Bij een verbouwing in 1964 werden de kabinetten op de begane grond en de lichtkoepel in de tentoonstellingsruimte opgenomen. In 2002 vond een grondige renovatie plaats. Daarbij werden onder andere de bovenlichtbeglazing vervangen, de ruimtelijke verhoudingen hersteld, de oppervlakken in alle ruimtes gerestaureerd en de zuilen in de Waldstraßensaal blootgelegd. Op 26 januari 2003 werd de vernieuwde Badische Kunstverein met een feestelijke ceremonie ingewijd. De kunstvereniging beschikt vandaag de dag op drie verdiepingen over in totaal bijna 1.000 vierkante meter tentoonstellingsruimte. De vereniging telt momenteel 1.200 leden.
Sinds 2021 is het „concept en de praktijk van de kunstverenigingen” als immaterieel cultureel erfgoed opgenomen in het landelijke register van de Duitse UNESCO-commissie.
Openingstijden: 11 .00 – 18.00 uur
Adres: Waldstraße 3 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Europaplatz" of "Marktplatz (Kaiserstraße)", parkeerplaats op de Passagehof 11
Website: www.badischer-kunstverein.de
-
Om het kunstzinnige gevoel aan te scherpen en de beeldende kunsten te bevorderen, richtten kunstliefhebbers en kunstenaars uit Karlsruhe in 1818 de Vereniging voor Beeldende Kunsten op. Onder hen bevonden zich invloedrijke burgers zoals de schilders Carl Kuntz en Carl Ludwig Frommel, de architect Friedrich Weinbrenner, burgemeester Wilhelm Christian Griesbach en de schrijver en theoloog Johann Peter Hebel. Zo ontstond met de oprichting van de vereniging naast het hof- en kerkelijk mecenaat ook een burgerlijke kunstbevordering. De eerste tentoonstelling van de Kunstvereniging werd op 12 april 1818 geopend.
Het marktplein
Programma
Rondleiding: De marktplaats van Friedrich Weinbrenner en wat er van is geworden
In het jaar waarin het 200 jaar geleden is dat Weinbrenner overleed, belicht deze architectuurhistorische rondleiding de achtergronden van het ontstaan, de visie van de architect en de latere benadering van het uniform ontworpen plein- en stratenpatroon, tot en met de niet onomstreden veranderingen van de afgelopen jaren.
Tijd: 11 .00 – 12.30 uur & 15.00 – 16.30 uur
Ontmoetingspunt: de piramide op het marktplein
Uitvoering: Dr . Gerhard Kabierske namens de Arbeitsgemeinschaft Karlsruher Stadtbild e. V.
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
-
Het marktplein vormt, samen met de as van de Karl-Friedrich-Straße, de ruggengraat van de stelselmatige stadsuitbreiding van Karlsruhe onder leiding van Friedrich Weinbrenner. Gedurende meer dan 25 jaar zette de architect in het begin van de 19e eeuw de consequente uitbreiding volgens zijn plannen door. Het complex geldt niet alleen in het Duitstalige gebied als een meesterwerk van de classicistische stedenbouw uit zijn tijd. Ook vandaag de dag vormt het marktplein met het stadhuis, de evangelische stadskerk en de piramide met het graf van de stadsstichter Karl Wilhelm nog steeds het eigenlijke centrum van de stad.
Openingstijden: vrij toegankelijk
Adres: Marktplatz Karlsruhe | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: halte "Marktplatz Pyramide (U)" of "Marktplatz Kaiserstraße (U)"
-
Het marktplein is een van de belangrijkste werken uit het oeuvre van architect Friedrich Weinbrenner.
Evangelische Stadskerk Karlsruhe
Programma
(1) „Echo van een orde“ – SCHLOSSLICHTSPIELE Lichtfestival in de Evangelische Stadtkirche
Van bouwelement tot kerkruimte, van kerkruimte tot stad: de mediakunstenaar Nikolaus Völzow uit Karlsruhe gaat in deze audiovisuele ruimtelijke enscenering in op Weinbrenners verband tussen architectuur en stad en toont sporen van het verleden in de hedendaagse kerkruimte.
De tweedelige installatie is vanaf 17.00 uur te bezichtigen in de variant met daglicht (op LED-schermen). Vanaf de schemering wordt het kunstwerk aangevuld met projecties op de muren en het kerkplafond.
Tijd: 17 .00 – ca. 23.00 uur, om de 15 minuten
Ontmoetingsplaats: ingang Evangelische Stadtkirche
Uitvoering: Nikolaus Völzow
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
(2) Orgelführung für Familien – Audienz bei der Königin
Warum wird die Orgel die „Königin der Instrumente“ genannt? Bei dieser spannenden Führung für Familien werfen kleine und große Entdeckerinnen und Entdecker einen Blick hinter die Kulissen. Wie entsteht der Klang? Wo verstecken sich die vielen Pfeifen? Und was passiert, wenn der Organist eine Taste drückt? Eine Entdeckungstour für Familien mit Kindern, bei der die Orgel mit allen Sinnen erlebt werden kann.
Uhrzeit: 11:45 – 12:15 Uhr
Uitvoering: directeur kerkmuziek Christian-Markus Raiser
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Kinder: Diese Orgelführung ist speziell für Kinder
(3) Besichtigung der Grablege Weinbrenners
Een kort overzicht van het leven van Weinbrenner. Afdaling via de wenteltrap naar de onderkerk: bezichtiging van de sarcofaag van Friedrich Weinbrenner. Afsluiting van de rondleiding bij de portiek.
Tijdstip: 12 .00 – 12.20 uur & 13.00 – 13.20 uur; er zullen geen wachttijden zijn
Ontmoetingsplaats: Portikus Evangelische stadskerk, de trap af naar de grafkelder en de onderkerk
Uitvoering: Christina Clauß & Elke Schmieding, Dienst Vermogen en Bouw Baden-Württemberg, kantoor Karlsruhe
Vooraf aanmelden: Ja, per e-mail naar Vorzimmer.AmtKA@vbv.bwl.de, het aantal deelnemers is beperkt.
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
(4) Orgelkonzert im Rahmen der "Karlsruher Orgelspaziergänge"
De orgelwandeling voert naar de twee bijzondere instrumenten van de Evangelische Stadtkirche in Karlsruhe: het Rémy-Mahler-orgel en het onlangs grondig gerenoveerde en gerestaureerde Steinmeyer-orgel, dat nu weer in zijn oorspronkelijke klank kan schitteren. Het Rémy-Mahler-orgel weet te bekoren met zijn Elzassisch-barokke klankkleur, karaktervolle solostemmen en een door de Franse traditie beïnvloede klankwereld. Het Steinmeyer-orgel daarentegen overtuigt met zijn warme, zachte klankkleur en leent zich bij uitstek voor de vertolking van romantische orgelmuziek. Samen vormen beide instrumenten een buitengewoon en in deze vorm uniek orgellandschap.
De bezoekers kunnen zich verheugen op een afwisselend programma met werken uit verschillende tijdperken, waarin de bijzondere klankmogelijkheden van beide instrumenten op indrukwekkende wijze tot hun recht komen.
Ter gelegenheid van het Weinbrenner-jubileum zal stadsorganist KMD Christian-Markus Raiser een improvisatie ten gehore brengen op basis van een onlangs ontdekt lied dat ter ere van de architect is gecomponeerd.
Tijd: 16 .00 uur
Ontmoetingsplaats: in de kerk
Uitvoering: Christian-Markus Raiser
(5) Orgelführung Steinmeyer-Orgel – Zu Besuch bei der Königin
Nach dem Konzert besteht die Gelegenheit, die große Steinmeyer-Orgel auf der Empore aus nächster Nähe kennenzulernen. Bei der Führung erhalten die Besucherinnen und Besucher spannende Einblicke in Aufbau, Technik und Klang dieses beeindruckenden Instruments. Wie entstehen die unterschiedlichen Klangfarben? Wie arbeiten die vielen Pfeifen, Register und Windladen zusammen? Und was macht eine große symphonische Orgel so besonders? Werfe einen Blick hinter die Kulissen der „Königin der Instrumente“, erlebe den Spieltisch aus nächster Nähe und erfahre Wissenswertes über die Geschichte und die aufwendige Restaurierung der Steinmeyer-Orgel.
Uhrzeit: 16:45 – 17:30 Uhr & 17:45 – 18:30 Uhr
Treffpunkt: Auf der Orgelempore der Stadtkirche
Uitvoering: directeur kerkmuziek Christian-Markus Raiser
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
-
De evangelische stadskerk aan het marktplein werd in het begin van de 19e eeuw gebouwd naar ontwerpen van Friedrich Weinbrenner. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze zwaar beschadigd en daarna herbouwd, aan de buitenkant volgens de oorspronkelijke ontwerpen, maar van binnen in moderne stijl. 200 jaar geleden overleed de stadsarchitect Friedrich Weinbrenner. Met de audiovisuele ruimtelijke enscenering „Echo einer Ordnung“ herdenkt Nikolaus Völzow Weinbrenners verbinding tussen architectuur en stad.
Openingstijden: 17 .00 – ca. 23.00 uur
Adres: Karl-Friedrich-Str . 11 | 76133, Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Marktplatz"
Website: www.stadtkirche-karlsruhe.de & www.schlosslichtspiele.info
-
De evangelische stadskerk aan het marktplein werd in het begin van de 19e eeuw gebouwd naar ontwerpen van Friedrich Weinbrenner. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze zwaar beschadigd en daarna herbouwd: aan de buitenkant volgens de oorspronkelijke ontwerpen, aan de binnenkant in moderne stijl. 200 jaar geleden overleed de stadsarchitect Friedrich Weinbrenner. Met de audiovisuele ruimtelijke enscenering „Echo einer Ordnung“ herdenkt Nikolaus Völzow Weinbrenners verbinding tussen architectuur en stad. Ter gelegenheid van het Weinbrenner-jubileum zal stadsorganist KMD Christian-Markus Raiser een improvisatie ten gehore brengen over een onlangs ontdekt lied dat ter ere van de architect werd gecomponeerd.
Fazantenpaleisje en fazantentuin
Fasanenschlösschen in het centrum van Karlsruhe © ForstBW
Programma
Rondleiding door het Fasanenschlösschen en de Fasanengarten
Rondleidingen met Georg Kabierske, M.A., om 10, 14 en 16 uur, en indien nodig
Tijdstip: 10 .00 – 10.45 uur, 14.00 – 14.45 uur, 16.00 – 16.45 uur
Ontmoetingsplaats: de binnenplaats van het Fasanenschlösschen
Uitvoering: Georg Kabierske, M.A.
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
-
Het Fasanenschlösschen is een combinatie van een lusthuis en een fazanterie en werd in 1765 door de architect Wilhelm Jeremias Müller gebouwd in de toenmalige oosterse stijl. In het noorden sluit de Fasanengarten aan, met architectonische bijzonderheden.
Openingstijden: 10 .00 – 16.30 uur
Adres: Richard-Willstätter-Allee 2 | 76131 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Kronenplatz"
Website: fbz-karlsruhe.forstbw.de
Wandeling langs de historische mobiliteitsinfrastructuur van
Programma
Stadswandeling door het zuidwestelijke en zuidoostelijke deel van het centrum van Karlsruhe
Vanaf het marktplein voert de rondleiding eerst langs de centrale as tussen het kasteel en de Ettlinger Tor. Vanaf het Rondellplatz gaat de route via de Erbprinzenstraße en langs vier straten die als waaier uitlopen (Lamm-/ Ritter-/ Herren-/ Waldstraße) naar het kasteel. Onderwerpen die bij verschillende haltes van de rondleiding aan bod komen: van historische gebouwen zoals het Weltzienschen Haus (Karlstraße 47) en nieuwbouw, van zichtassen en stedelijk groen, van de indeling van de openbare ruimte voor verschillende vormen van mobiliteit tot de verblijfskwaliteit.
Sinds de stichting van de stad in 1715 wordt het stadsbeeld van de barokke, volgens een strak plan aangelegde stad Karlsruhe gekenmerkt door negen naar het zuiden gerichte stralen met hun karakteristieke hoek- en cirkelhuizen. De Karl-Friedrich-Straße, ook wel Via Triumphalis genoemd, vormt de centrale as en loopt van het kasteel via de Marktplatz en de Rondellplatz tot aan de Ettlinger Tor. In de afgelopen 300 jaar is de waaiervormige plattegrond, waaraan Karlsruhe de bijnaam „Fächerstadt“ (waaierstad) te danken heeft, niet veranderd, maar het gebruik van deze historische mobiliteitsinfrastructuur en de bebouwing langs de stralen wel.
Tijd: 10 .00 – 11.30 uur
We vertrekken om 10.00 uur bij de Piramide / Marktplein en komen halverwege bij het Weltziensche Haus, op het kruispunt van de Herrenstraße en de Karlstraße. Om 11.30 uur bereiken we het eindpunt van de stadswandeling: het kasteel.
Ontmoetingspunt: Piramide op het marktplein | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: halte "Marktplatz Pyramide (U)" of "Marktplatz Kaiserstraße (U)"
Uitvoering: Charlotte Kämpf
Aanmelding: Vooraf aanmelden via e-mail naar charlotte.kaempf@t-online.de zijn welkom.
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
-
De rondleiding voert langs de bebouwing van de Karl-Friedrichstraße bij de Marktplatz.
Energie- en Klimaatbeschermingsagentschap van Karlsruhe (KEK)
Niet van toepassing!
Programma
(1) Rondleiding: Zon ontmoet geschiedenis: fotovoltaïsche energie in een monumentaal pand
Als Klimaatbeschermingsagentschap nodigen wij u in het kader van de Open Monumentendag uit om onze zonnepaneleninstallatie op het monumentale dak te komen bekijken. Na een korte inleiding over het werk van de KEK gaan we meteen naar de 5e verdieping (geen lift aanwezig!) om de zonnepaneleninstallatie te bekijken. We laten zien waar u bij de installatie van zonnepanelen op historische gebouwen extra op moet letten. Hier is de gelegenheid om meer te weten te komen over de voordelen van zonne-energie en vragen te stellen. Daarna is er gelegenheid voor een gezellig gesprek onder het genot van koffie en koekjes.
Tijd: 13 .00 – 13.45 uur
We komen op het afgesproken tijdstip bijeen in het adviescentrum van de KEK. Na een korte inleiding over het werk van de KEK gaan we meteen naar de 5e verdieping (geen lift!) om de zonnepaneleninstallatie te bekijken. Daarna is er gelegenheid om bij een kopje koffie en koekjes van gedachten te wisselen.
Ontmoetingsplaats: adviescentrum van de KEK aan de Hebelstraße 15
Uitvoering: energieadviseur van het Energie- en Klimaatbeschermingsagentschap van Karlsruhe
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
Catering: drankjes (water, koffie, thee) en koekjes
(2) Rondleiding: Warmte ontmoet geschiedenis: vervanging van de verwarmingsinstallatie in een monumentaal pand
Tijdens de Open Monumentendag laten we zien hoe de overstap van een oude olie- of gasverwarming naar een moderne, milieuvriendelijke oplossing kan slagen – ook in een monumentaal pand. Na een inleidende lezing bespreken we samen waar je op moet letten bij het vervangen van de verwarming in een monumentaal pand. We kijken uit naar de uitwisseling van ideeën!
Tijd: 15 .00 – 15.45 uur
We komen op het afgesproken tijdstip bijeen in het adviescentrum van de KEK. Na een korte inleiding over het werk van de KEK gaan we meteen van start met de korte lezing en de discussieronde. Er zijn drankjes en koekjes voorzien.
Ontmoetingsplaats: adviescentrum van de KEK aan de Hebelstraße 15
Uitvoering: energieadviseur van het Energie- en Klimaatbeschermingsagentschap van Karlsruhe
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
Catering: drankjes (water, koffie, thee) en koekjes
-
Het gebouw bevindt zich aan de Hebelstraße 15. Na de oorlogsverwoestingen is alleen de buitenmuur bewaard gebleven. Tegenwoordig is het gebouw de zetel van het Energie- en Klimaatbeschermingsagentschap van Karlsruhe, met een adviescentrum.
Openingstijden: 13 .00 – 16.30 uur
Adres: Hebelstraße 15 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: halte Karlsruhe "Marktplatz (Kaiserstraße of Pyramide)"
Website: www.kek-karlsruhe.de
Hoofdpostkantoor van Karlsruhe –
, tegenwoordig de Postgalerie
Programma
Rondleiding
Rondleiding over het terrein en door het voormalige hoofdpostkantoor
Tijd: 10 .00 – 10.25 uur
Ontmoetingsplaats: Europaplatz , op de hoek met de Karlstraße
Uitvoering: Jean-Yves Boraud, stattreisen Karlsruhe e.V.
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
-
Mobiliteit, wereldwijde handel en verbindingen over de continenten heen – daar stond de post vroeger voor. Men was trots op het wereldwijde netwerk en liet dat ook zien op de gevel van het gebouw. Daarbij maakte men echter ook gebruik van stereotypen die vandaag de dag niet meer van deze tijd zijn.
Adres: Europaplatz , hoek Karlstraße | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Europaplatz"
Website: www.stattreisen-karlsruhe.de
KarlsTour met een bezoek aan de crypte
Programma
Beleef de geschiedenis, voel het heden en bewonder de toekomst! Van barokstad tot hightechstad – ontdek Karlsruhe vanuit nieuwe perspectieven! De stichter van de stad, markgraaf Karl Wilhelm, droomde van een moderne en vooruitstrevende residentie. Vandaag, 310 jaar later, presenteert Karlsruhe zich als een grote stad vol innovatie en creativiteit. Bovendien is het de eerste en enige Duitse UNESCO Creative City op het gebied van mediakunst! Onze stadsgidsen nemen je mee op een spannende ontdekkingsreis door Karlsruhe. Wist je bijvoorbeeld dat de waaiervormige plattegrond van Karlsruhe het stadsbeeld van Washington D.C. heeft beïnvloed? De KarlsTour zit vol geschiedenis en verhalen, aangevuld met tal van grappige anekdotes en persoonlijke geheime tips van onze gidsen. In het jubileumjaar 2026 van de grote Karlsruhe-architect Friedrich Weinbrenner voert de KarlsTour langs zijn classicistische bouwwerken, die het stadsbeeld tot op de dag van vandaag bepalen. Ontdek hoe de architectuur van Weinbrenner Karlsruhe een onmiskenbaar karakter heeft gegeven – en waarom zijn nalatenschap ook in de moderne stadsplanning voortleeft. Karlsruhe (opnieuw) ontdekken? Heel eenvoudig met de KarlsTour!
Tijd: 11 .00 – 12.30 uur
Ontmoetingsplaats: VVV op de Marktplatz | Kaiserstraße 72 – 74 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: halte "Marktplatz Pyramide (U)" of "Marktplatz Kaiserstraße (U)"
Leiding: Ursula Lierse (gids), tweede gids nog onbekend (wordt later bekendgemaakt)
Aanmelding: Ja , per e-mail touristinfo@karlsruhe-tourismus.de of telefonisch op +49 721 602997580 of ter plaatse bij de VVV
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Kinderprogramma: niet expliciet vermeld, maar de rondleiding is ook geschikt voor kinderen
Website: www.karlsruhe-erleben.de
-
In het jubileumjaar 2026 van de grote architect Friedrich Weinbrenner uit Karlsruhe voert de KarlsTour langs zijn classicistische bouwwerken, die tot op de dag van vandaag het stadsbeeld bepalen. Ontdek hoe de architectuur van Weinbrenner Karlsruhe een onmiskenbaar karakter heeft gegeven – en waarom zijn nalatenschap ook in de moderne stedenbouw voortleeft. De sarcofaag van Weinbrenner staat in een nis direct onder de ingang van de kerk.
Katholieke stadskerk St. Stephan
Programma
(1) Rondleiding – De Stephanskerk – een werk van Friedrich Weinbrenner. Midden in de stad: een oase
De rondleiding beschrijft de kerkelijke, pastorale en architectonische ontwikkeling van het kerkgebouw. Daarnaast wordt ingegaan op de volgende aspecten: als centrale katholieke kerk in het stadscentrum, omringd door de Friedrichsplatz aan de oostzijde en de Stephansplatz aan de westzijde, is zij met haar aanbod goed verweven met de stedelijke gemeenschap. Hier verrijst de komende jaren het Forum St. Stephan. Binnen nodigt de kerk uit tot stilte, tot gezamenlijke vieringen en tot het aanschouwen van kunst die verbanden legt met de vragen van het eigen leven.
Tijd: 15 .00 – 16.00 uur
Ontmoetingsplaats: voor de hoofdingang aan de Erbprinzenstraße 16
Uitvoering: dr . Annette Bernards
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk via
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
(2) Orgelconcert
Kort orgelconcert.
In 2012 werd het orgel van de katholieke stadskerk St. Stephan door de firma Klais technisch volledig vernieuwd en uitgebreid. Bijna alle pijpen van het vorige orgel konden worden gerenoveerd en, na een nieuwe intonatie, in het nieuwe ontwerp worden geïntegreerd.
Tijd: 17 .00 uur
Ontmoetingsplaats: in de kerk
Uitvoering: Patrick Fritz-Benzing
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk via
-
De Sint-Stefanuskerk, gebouwd door Friedrich Weinbrenner naar het voorbeeld van het Pantheon in Rome en ingewijd in 1814, is de oudste katholieke kerk in Karlsruhe en tegenwoordig de parochiekerk van de katholieke parochie van Karlsruhe. Het achthoekige gebouw van natuursteen, met een koepel die op het metselwerk rust, is zowel van buiten als van binnen meerdere malen verbouwd en na de verwoesting tijdens de Tweede Wereldoorlog weer opgebouwd. De laatste grote herinrichting van het interieur, waarin de ontwikkelingen van het Tweede Vaticaans Concilie zijn verwerkt, vond plaats in 2011. Het interieur wordt gekenmerkt door de kunst van Emil Sutor, Emil Wachter en Candace Carter.
Openingstijden: 08 :30 – 18:00 uur
Adres: Erbprinzenstraße 14 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: metro- en tramhalte Marktplatz of Europaplatz, te voet via de Herrenstraße
Website: www.kath-karlsruhe.de
-
De Sint-Stefanuskerk, gebouwd door Friedrich Weinbrenner naar het voorbeeld van het Pantheon in Rome en ingewijd in 1814, is de oudste katholieke kerk in Karlsruhe en tegenwoordig de parochiekerk van de katholieke parochie van Karlsruhe.
Kleine kerk in Karlsruhe
Programma
(1) 250 jaar Kleine Kerk – Generatiedag voor gezinnen
Ter gelegenheid van het 250-jarig jubileum van de Kleine Kerk zijn gezinnen van harte uitgenodigd voor een kleurrijke, interactieve middag. Creatieve activiteiten, ontdekkingsstations en kleine acties nodigen uit om op een speelse manier kennis te maken met de oudste kerk in het centrum van Karlsruhe – tijd om te ontdekken, elkaar te ontmoeten en even te blijven hangen. Aanwezig zijn de „anekdotenverzamelaarster“ Edith Chassein, kerkvleermuis Martin, dominee Claudia Rauch en haar team, evenals fotografe Gülay Keskin. Met historische foto’s, herinneringsfoto’s en creatieve foto-activiteiten nodigt zij u uit om persoonlijke verhalen over de Kleine Kerk opnieuw te ontdekken en vast te leggen.
Er worden rondleidingen aangeboden indien nodig.
Tijd: 12 .30 – 15.30 uur
Ontmoetingsplaats: het voorplein van de Kleine Kerk
Uitvoering: Edith Chassein, Claudia Rauch & Gülay Keskin
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Kinderprogramma: ja, het programma is bedoeld voor gezinnen
Catering: ja , drankjes en kleine hapjes
(2) Rondleiding voor kinderen: Ontdek de Kleine Kerk met Martin, de kerkvleermuis – voor gezinnen met kinderen van 4 tot 8 jaar
Samen met Martin, de kerkvleermuis, gaan we op ontdekkingstocht door de Kleine Kerk. Op een speelse manier worden spannende details van het kerkinterieur verkend en worden kleine opdrachten opgelost. Een activiteit om mee te doen, je te verwonderen en te ontdekken voor het hele gezin.
Tijd: 14 .00 – 14.30 uur
Ontmoetingspunt: ingang Kleine Kirche
Uitvoering: dominee Claudia Rauch met Martin, de ondeugende kerkvleermuis
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Kinderprogramma:ja, de rondleiding is bedoeld voor gezinnen met kinderen van 4 tot 8 jaar
Catering: ja , drankjes en kleine hapjes (zie hierboven: Generatiefeest)
(3) Fotoproject met Gülay Keskin: De Kleine Kerk op de foto
Fotografe en kunstenares Gülay Keskin nodigt u uit voor een bijzondere fotoactie. Aan de hand van historische foto’s, herinneringsfoto’s en zorgvuldig geselecteerde rekwisieten ontstaan persoonlijke foto’s die het verleden en het heden met elkaar verbinden. Of het nu gaat om een meegebrachte familiefoto, een herinneringsfoto uit de Kleine Kerk of een spontane foto – dit foto-initiatief nodigt u uit om de Kleine Kerk opnieuw te ontdekken als een persoonlijke plek vol herinneringen en belevingen.
Tijd: 12 .30 – 15.30 uur
Ontmoetingsplaats: in de Kleine Kerk
Uitvoering: fotografe Gülay Keskin
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Kinderprogramma: het programma is ook geschikt voor kinderen onder begeleiding van een volwassene
Catering: ja , drankjes en kleine hapjes (zie hierboven: Generatiefeest)
(4) Hoog in de lucht – rondleiding door de klokken met de klokkendeskundige uit Karlsruhe, dr. h. c. Kurt Kramer
Samen met de klokkenexpert uit Karlsruhe, dr. h. c. Kurt Kramer, gaan we na een inleiding naar de klokkenkoepel van de Kleine Kerk – een plek die normaal gesproken niet toegankelijk is voor het publiek. Ontdek boeiende feiten over de geschiedenis, het gietproces en de klank van de klokken, hun inscripties en hun betekenis voor het leven in de stad en de gemeente. Een zeldzame kans om de klokken van dichtbij te beleven en fascinerende inzichten te krijgen in een vaak verborgen monument.
Tijd: 17 .00 – 17.45 uur & 18.00 – 18.45 uur
Bij grote bezoekersaantallen kan het zijn dat er wachttijden ontstaan bij de rondleiding door de klokkentoren, aangezien de ruimte daar beperkt is. Mogelijk moet ook het aantal bezoekers worden beperkt. Tegelijkertijd vindt er in de stadskerk een orgelrondleiding plaats, die kan worden bijgewoond mocht de klokkentorenrondleiding overvol zijn.
Ontmoetingspunt: ingang Kleine Kirche
Uitvoering: Dr . h. c. Kurt Kramer
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
Catering: ja , drankjes en kleine hapjes (zie hierboven: Generatiefeest)
-
De Kleine Kerk is de oudste nog bewaard gebleven kerk in het centrum van Karlsruhe en viert in 2026 haar 250-jarig jubileum. Ze werd in 1776 gebouwd in een sobere barokstijl en is in de loop van haar geschiedenis meerdere malen verbouwd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze grotendeels verwoest en in de jaren vijftig weer opgebouwd in haar karakteristieke vorm. Tegenwoordig is de Kleine Kerk een levendige plek voor kerkdiensten, cultuur en ontmoetingen in het hart van de stad.
Openingstijden: 12 .00 – 16.00 uur
Adres: Kaiserstraße 131 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Europaplatz" of "Marktplatz (Kaiserstraße)", parkeerplaats op de Passagehof 11
Website: www.citykirche-karlsruhe.de
Museum bij de markt
Programma
(1) Rondleiding: Flower Power – bloemen binnen en buiten
In het museum bij de markt zijn op de kunstwerken van art-nouveau-kunstenaars de meest uiteenlopende bloemen en planten te bewonderen: lelies, klaprozen en nog veel meer. Daarna leidt onze route ons naar de nabijgelegen botanische tuin, waar veel van deze bloemen te ontdekken zijn.
Tijd: 10 .00 – 11.00 uur
Ontmoetingsplaats: in het museum
Uitvoering: Helene Seifert
Aanmelding: Vooraf aanmelden is niet nodig, maar het aantal plaatsen is beperkt
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
(2) Mooie bloemen – We gaan ernaar op zoek in het museum en in de tuin
Op de kostbare voorwerpen in het museum zijn veel versieringen te zien. Meestal zijn het bloemen en bladeren met een bijzondere vorm of kleur. We gaan ernaar op zoek in het museum en tijdens een korte wandeling door de botanische tuin.
Tijd: 12 .00 – 13.00 uur
Ontmoetingsplaats: in het museum
Uitvoering: Helene Seifert
Aanmelding: Vooraf aanmelden is niet nodig, maar het aantal plaatsen is beperkt
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
(3) Als de stralen van de zon – Het kasteel en het kasteelplein
Het kasteel van Karlsruhe werd meer dan 300 jaar geleden gebouwd. Het stond symbool voor een absolutistische heerser, maar onderging in de loop der tijd ook steeds weer veranderingen. Het kasteelplein met zijn godenbeelden maakt deel uit van dit programma. Tijdens een rondleiding komt de barokperiode weer een beetje tot leven.
Tijd: 14 .00 – 15.00 uur
Ontmoetingsplaats: in het museum
Uitvoering: Helene Seifert
Aanmelding: Vooraf aanmelden is niet nodig, maar het aantal plaatsen is beperkt
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
-
Op de eerste verdieping van het „Museum beim Markt“ wordt de geschiedenis van het design verteld: op een oppervlakte van ongeveer 900 vierkante meter scherpen uitzonderlijke objecten de zintuigen voor de esthetiek van ons dagelijks leven en illustreren ze hoe kunst, ambacht en vormgeving hand in hand gaan. De rondleiding begint bij de toegepaste kunst rond 1900, de art nouveau, en loopt door tot in het heden. Te zien zijn kostbare glaswerken, prachtige meubels, modeklassiekers en sieraden. Terwijl de bovenverdieping dus een deel van de fascinerende collectie van het Badisches Landesmuseum toont, wordt de begane grond – vrij toegankelijk en zonder entreegeld – een open ruimte voor iedereen: voor mensen die nieuwsgierig zijn naar het verleden, het heden en de toekomst van hun museum, of die gewoon op een ongedwongen manier elkaar willen ontmoeten en van gedachten willen wisselen. Een nieuw ingerichte museumwinkel nodigt bovendien met een veelzijdig assortiment uit tot rondkijken en ontdekken.
Openingstijden: 10 .00 – 18.00 uur
Adres: Karl-Friedrich-Straße 6 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: metro- en tramhalte "Marktplatz/Kaiserstraße"
Website: www.landesmuseum.de
Prins-Max-paleis
Programma
Rondleiding – Van bankierspaleis tot cultureel centrum. De bouw- en geschiedenis van het Prinz-Max-Palais
Tijdens de rondleiding komen de bewogen geschiedenis van het Prinz-Max-Palais en de architectonische bijzonderheden van het gebouw aan bod.
Tijd: 11 .15 – 12.15 uur
Ontmoetingspunt: oprit van het Prinz-Max-Palais, Karlstraße 10
Uitvoering: Judith Göhre M.A.
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Catering: Het museumcafé Palais Max is tijdens de openingstijden van het museum te bezoeken.
-
Het Palais Schmieder, later het Prinz-Max-Palais, werd tussen 1881 en 1884 door Josef Durm gebouwd voor de bankier August Schmieder. Het werd in 1899 aangekocht door prins Max van Baden en na 1944 herbouwd met een gewijzigd interieur. Tussen 1951 en 1969 was het de zetel van het Bundesverfassungsgericht. In de jaren 1978-1981 werd het interieur heringericht; daarbij werden onder andere de jeugdbibliotheek op de begane grond en het stadsmuseum op de bovenverdieping ondergebracht, en werd de tuin met fontein en omheining aangelegd.
Openingstijden: 11 .00 – 18.00 uur
Adres: Stadsmuseum in het Prinz-Max-Palais, Karlstraße 10 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Europaplatz", parkeerplaatsen (indien beschikbaar) in de Karlstraße
Website: stadtgeschichte.karlsruhe.de
De toren van het stadhuis van Karlsruhe
Programma
(1) Rondleiding in de toren van het stadhuis
Tijdens de rondleiding wordt uitleg gegeven over de geschiedenis en de verschillende functies van de toren van het stadhuis.
Tijd: 11 .00 – 11.30 uur & 11.45 – 12.15 uur
Ontmoetingsplaats: de poort bij de zij-ingang van het stadhuis in de Hebelstraße
Voranmeldung: leider bereits ausgebucht
Uitvoering: Dr . Volker Steck
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
(2) Rondleiding door de bovenste verdieping van de toren van het stadhuis
De bovenste verdieping is vrij toegankelijk. Voor de cel staat een deskundige klaar om uitleg te geven.
Tijd: 12 .30 – 13.00 uur & 13.15 – 13.45 uur
Ontmoetingsplaats: de poort bij de zij-ingang van het stadhuis in de Hebelstraße
Vooraf aanmelden: U dient zich vooraf aan te melden en daarbij het gewenste tijdstip te vermelden via heichel@karlsruhe-event.de. Er worden maximaal 15 personen per rondleiding toegelaten, die worden geselecteerd op volgorde van aanmelding. U ontvangt een bevestiging; er kan geen wachtlijst worden bijgehouden.
Uitvoering: Dr . Volker Steck
Toegankelijkheid: niet toegankelijk
-
De toren, die in 1824 werd voltooid, maakte deel uit van het stadhuis van Karlsruhe aan de Marktplatz, dat volgens de ontwerpen van Friedrich Weinbrenner werd gebouwd. Binnen het totale complex van de Marktplatz vormt hij de tegenhanger van de klokkentoren van de evangelische stadskerk. De ongeveer 51 meter hoge toren wordt bekroond door een beeld van Mercurius, de god van de handel. In de 19e eeuw deed de toren dienst als gevangenis, later als strafcel voor scholieren. Vanaf 1898 was er enkele jaren ook een brandweerkazerne gevestigd. Rond 1900 werd het oorspronkelijke pleisterwerk verwijderd, waardoor de zandstenen muren nu zichtbaar zijn. In tegenstelling tot het stadhuisgebouw, dat tot op de fundering afbrandde, doorstond de toren de luchtaanvallen tijdens de Tweede Wereldoorlog zonder grote schade.
Openingstijden: alleen geopend tijdens rondleidingen
Adres: Karl-Friedrich-Straße 10 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Marktplatz"
-
Het stadhuis is gebouwd naar een ontwerp van Friedrich Weinbrenner.
Staatliche Kunsthalle Karlsruhe
Programma
Rondleiding: De Staatliche Kunsthalle en haar gebouwen bij de Botanische Tuin
Tijdens een wandeling door de Botanische Tuin krijg je interessante informatie over de bouwgeschiedenis en de architectonische ontwikkeling van de Kunsthallen-gebouwen.
De rondleidingen beginnen bij het gebouw van de Junge Kunsthalle en gaan vervolgens verder naar het hoofdgebouw en de Orangerie. Vanwege de lopende renovatiewerkzaamheden kunnen het hoofdgebouw en de Orangerie niet van binnen worden bezichtigd.
Tijd: 14 .00 – 15.00 uur & 16.00 – 17.00 uur
Ontmoetingsplaats: Junge Kunsthalle (Hans-Thoma-Straße 4, 76133 Karlsruhe)
Uitvoering: Silvia Stetter-Kalbus (bouwcoördinator van de Staatliche Kunsthalle)
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, met de mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Kinderprogramma: Er is geen speciaal kinderprogramma tijdens de Dag van de Open Monumenten. In de Junge Kunsthalle is op 13 september echter het „Zeichenlabor“ geopend en de open werkplaats „Open Space“ nodigt kinderen en jongeren tussen 13.00 en 16.00 uur uit om creatief te tekenen en te experimenteren met verschillende tekentechnieken.
-
De Staatliche Kunsthalle Karlsruhe is een van de oudste museumgebouwen van Duitsland. Het is ontworpen in de 19e eeuw en is grotendeels in zijn oorspronkelijke vorm bewaard gebleven. Met de bouwkundige uitbreiding wordt een bouwgeschiedenis van meer dan 100 jaar voortgezet. Tot het architectonische ensemble van de Kunsthalle behoren, naast het hoofdgebouw, de Orangerie en de Junge Kunsthalle.
Openingstijden: 10 .00 – 18.00 uur
Adres: Hans-Thoma-Straße 2–6 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhaltes "Europaplatz", "Marktplatz"
Website: www.kunsthalle-karlsruhe.de
Stadsarchief Karlsruhe
Programma
(1) Live-restauratie van archiefstukken
Hoe worden scheuren in papier hersteld? Welke ongedierte vormt een bedreiging voor archiefstukken? En hoe kan kostbaar cultureel erfgoed op lange termijn worden beschermd? De restauratrices Ariane Beute en Sabine Klein van het restauratie- en boekbinderijatelier van het Cultuurbureau beantwoorden deze en andere vragen uit hun dagelijkse praktijk tijdens boeiende live-demonstraties.
Tijd: 10 .00 – 16.30 uur, doorlopend
Ontmoetingsplaats: leeszaal op de 2e verdieping
Uitvoering: Ariane Beute en Sabine Klein
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
(2) Boekenmarkt en fototentoonstelling
Kleine boekenrommelmarkt & fototentoonstelling van gebouwen in Karlsruhe uit de collectie van het Stedelijk Beeldarchief.
Tijd: 10 .00 – 16.30 uur, doorlopend
Ontmoetingsplaats: leeszaal op de 2e verdieping
Uitvoering: archiefmedewerkers / vrijwilligers
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Verzorging: koffie en gebak op basis van donaties, zolang de voorraad strekt
(3) Rondleiding: Van het pandjeshuis naar het stadsarchief
Tijdens de rondleiding wordt de bewogen geschiedenis toegelicht van een van de weinige gebouwen die de renovatie van de oude binnenstad van het „Dörfle“ hebben overleefd, en krijgen bezoekers een exclusief kijkje achter de schermen van het stadsarchief, dat normaal gesproken voor hen gesloten blijft.
Tijd: 10 .00 – ca. 12.00 uur
Ontmoetingspunt: de entree in de binnenplaats van de Carl-Hofer-Schule. Bij slecht weer: de foyer van het stadsarchief
Uitvoering: dr . Katrin Dort, hoofd Stadsarchief & Historische Musea
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
(4) Rondleiding
Met exclusieve blikken achter de schermen.
Tijd: 13 .00 – 14.00 uur & 15.00 – 16.00 uur
Ontmoetingspunt: de entree in de binnenplaats van de Carl-Hofer-Schule. Bij slecht weer: de foyer van het stadsarchief
Leiding: Annika Stehle M.A., gediplomeerd archivaris (FH) (13.00 uur), dr. Katrin Dort (15.00 uur)
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
(5) Interactieve rondleiding voor kinderen: „Dieren in het archief. Detectives in de papieren jungle”
Er is van alles te beleven in het archief! Niet alleen mensen duiken hier in de geschiedenis – ook dieren kruipen en fladderen er rond. Eerst ontdekken jullie welke schatten er in het archief verborgen liggen en wie daar zelfs graag van eet. En dan wordt het pas echt spannend: gewapend met zaklampen gaan we het donker in. Help ons de verdwaalde vleermuis in het magazijn te vinden. (Aanbevolen leeftijd: 6 - 10 jaar)
Tijdstip: 14 .00 – ca. 14.45 uur
Ontmoetingsplaats: leeszaal op de 2e verdieping
Anmeldung: Anmeldungen (max. 12 Personen) bis Freitag, 11. September 2026, 16:00 Uhr unter Angabe von Vor- und Nachname sowie Alter des Kindes bitte per E-Mail an: archiv@kultur.karlsruhe.de. Im Falle einer Überbuchung wird eine Warteliste angelegt und ggf. eine freie Mitarbeiterin für eine zweite etwas zeitversetzte Veranstaltung engagiert.
Uitvoering: Eric Wychlacz M.A., gediplomeerd archivaris (FH)
Toegankelijkheid: gedeeltelijk toegankelijk
-
Het stadsarchief van Karlsruhe betrok in 1990 het pand aan de Markgrafenstraße 29. Het monumentale gebouw werd in 1906 gebouwd als gemeentelijk pandjeshuis en herbergt tegenwoordig het „geheugen van de stad“.
Openingstijden: 10 .00 – 16.30 uur
Adres: Markgrafenstraße 29 | 76133 Karlsruhe
Bereikbaarheid: tramhalte "Kronenplatz" aan de
-
De promotiefilm van het stadsarchief van Karlsruhe
Rondleiding door het stadsarchief van Karlsruhe
Stadswandeling – Karl Drais
Programma
Stadswandeling: Karl Drais – de uitvinder van de loopmachine – Van zijn geboorteplaats naar het huis waar hij stierf
Drais legde in Mannheim en Karlsruhe de basis voor de mobiliteit op twee wielen. Bij een korte rondleiding door het leven van Drais en langs de opvallende bezienswaardigheden van Karlsruhe mag een echte loopmachine natuurlijk niet ontbreken, mits het weer het toelaat.
De draisine of loopmachine is een enkelbaansvoertuig zonder pedalen dat door menselijke kracht wordt aangedreven en dat wordt beschouwd als de voorloper van de hedendaagse fiets. Het werd in 1817 geïntroduceerd door de Badense uitvinder Karl von Drais en in 1818 werd er octrooi voor aangevraagd (Badens privilege van 12 januari 1818 en Frans octrooi van 17 februari 1818).
Tijd: 15 .00 – 15.45 uur
Ontmoetingspunt: het Karl-Friedrich-monument op de Schlossplatz
Bereikbaarheid: tramhalte "Marktplatz"
Uitvoering: Martin Hauge
Toegankelijkheid: volledig toegankelijk
Weersafhankelijkheid: vindt buiten plaats, zonder mogelijkheid om ergens onder te schuilen
Website: www.stattreisen-karlsruhe.de