Het ZKM brengt alle media en kunstvormen samen: in thematische tentoonstellingen worden ruimtelijke kunstvormen zoals schilderkunst, fotografie en beeldhouwkunst getoond, maar vooral ook tijdgebonden kunstvormen zoals film, video, mediakunst, muziek, dans, theater en performance.
In 1989 werd het ZKM opgericht met als missie de klassieke kunsten naar het digitale tijdperk te vertalen. Om die reden wordt het soms ook wel het „elektronische of digitale Bauhaus“ genoemd. Presentatie en productie worden aangevuld met de klassieke taak van het museum: het bewaren van kunstwerken. Tegenwoordig is het ZKM een wereldwijd unieke culturele instelling, een plek van leren en onderzoek – voor zijn kunstenaars, wetenschappers en bezoekers.
Naast het presenteren van kunst heeft het ZKM zich ten doel gesteld de voorwaarden te scheppen voor het ontstaan van kunst. Daarom huisvest het ZKM het Hertz-Labor, waar wetenschappelijk onderzoek wordt verricht, ontwikkelingen plaatsvinden en producties worden gerealiseerd. Door deze productieactiviteiten onderscheidt het ZKM zich van andere instellingen en wordt het dan ook centrum genoemd in plaats van museum.
De collectie en de archieven van het ZKM omvatten werken en documenten uit de 20e en 21e eeuw. Door alle kunstvormen in één collectie samen te brengen – van schilderkunst, beeldhouwkunst, videokunst, performance en computergebaseerde werken tot muziek – ontstaat een veelzijdig perspectief op de kunst en geschiedenis van de 20e en 21e eeuw. Het bijzondere aan de verzamelactiviteiten is de focus op de elektronische kunsten. De collectie videokunst behoort tot de grootste in Europa, de collectie computerkunst is de grootste in haar soort ter wereld.
Tentoonstellingen & evenementen
Sinds 1989 zet het ZKM wereldwijd de toon bij het ontwikkelen van – interactieve, participatieve en performatieve – tentoonstellingen en bijbehorende publicaties met internationale uitstraling. In wisselende thematische en monografische tentoonstellingen worden sinds 1997 op ongeveer 15.000 m² tentoonstellingsruimte actuele ontwikkelingen in kunst en samenleving gepresenteerd in alle mediale vormen en technieken, van olieverfschilderijen tot apps.
Met concerten, lezingen, filmvertoningen, gesprekken met kunstenaars, conferenties, podiumdiscussies en nog veel meer zijn er in het ZKM niet alleen boeiende tentoonstellingen te zien, maar ook talrijke en gevarieerde evenementen te beleven.
Het ZKM volgt de razendsnelle veranderingen in de digitale samenleving op de voet en ontwikkelt op basis daarvan nieuwe formats die de toegang tot artistieke en wetenschappelijke inhoud vergemakkelijken. Al jaren worden in de educatieve projecten van het ZKM digitale en analoge media zo gelijkwaardig mogelijk ingezet, want het gaat er niet meer om óf er gebruik moet worden gemaakt van ‘digitale media’, maar hoe, wanneer en waarom.
Onderzoek
Wetenschappers en kunstenaars uit de hele wereld vinden bij het ZKM ideale omstandigheden om theoretische en praktische projecten te realiseren. Door internationale samenwerkingsverbanden met andere musea, universiteiten en uitgeverijen is het ZKM niet alleen op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in de kunst en de wetenschap, maar zet het ook zelf nieuwe thematische accenten die wereldwijd weerklank vinden.
